برد های ولتاژ لپ تاپ سونی وایو SONY VAIO مدل VPC 116FG اورجینال رو دستگاهی

در لپ تاپ های نسل کلاسیک مجهز به پنل های نمایشگر فلورسنت (CCFL LCD)، قطعه ای به نام اینورتر یا برد های ولتاژ وظیفه دارد انرژی لازم برای روشن شدن لامپ فلورسنت پشت پنل را مهیا سازد. در لپ تاپ سونی وایو مدل VPC 116FG، این برد در بخش پایینی محفظه لولا و زیر قاب نمایشگر جای می گیرد. وظیفه اصلی آن، دریافت ولتاژ مستقیم با دامنه پایین از مادر برد لپ تاپ و تبدیل آن به یک ولتاژ متناوب سینوسی با دامنه بسیار بالا و فرکانس چند ده کیلوهرتز است تا لامپ فلورسنت کاتد سرد نمایشگر روشن شود.

طراحی مدارهای الکترونیکی در سری لپ تاپ های سونی همواره بر پایه بازده نوری بالا و کنترل دقیق ولتاژ استوار بوده است. برد های ولتاژ فابریک این مدل دارای ترانسفورماتور هسته فریت دقیق، کنترلر مدولاسیون پهنای پالس (PWM) و ترانزیستورهای سوئیچینگ فوق العاده پایدار است تا علاوه بر ایجاد روشنایی یکنواخت در سطح پنل ال سی دی، امکان کم و زیاد کردن شدت روشنایی صفحه از طریق کلیدهای ترکیبی کیبورد را نیز به درستی اجرا کند.

قطعه ارائه شده به صورت اورجینال رو دستگاهی عرضه می گردد؛ یعنی از روی شاسی فابریک با پنل سالم جدا شده است. هیچ گونه سابقه لحیم کاری دستی ترانسفورماتور، سوختگی سیم پیچ ها، تعویض ماسفت ها یا اعمال حرارت با هیتر در این قطعه دیده نمی شود و کانکتورهای ورودی دیتا و سوکت دو پین خروجی لامپ کاملا سالم و بدون جرم یا شکستگی هستند.

برد های ولتاژ لپ تاپ سونی وایو به عنوان یک منبع تغذیه سوئیچینگ معکوس گر (DC-AC Inverter) عمل می کند. این مدار ولتاژ مستقیم خط ورودی (معمولا ولتاژ آداپتور یعنی حدود ۱۹ ولت) را دریافت می نماید. در کنار خط تغذیه، دو سیگنال کنترلی مهم از مادر برد به ورودی اینورتر وارد می شوند: سیگنال فعال سازی یا بک لایت آن (BL_ON) که دستور روشن شدن را به آی سی کنترلر می دهد، و سیگنال تنظیم روشنایی (Brightness PWM) که دوره کاری پالس ها را برای کاهش یا افزایش میزان نور خروجی تعیین می کند.

آی سی کنترلر با تحریک گیت ماسفت های سوئیچینگ، جریان فرکانس بالایی را از سیم پیچ اولیه ترانسفورماتور عبور می دهد. بر اساس نسبت دور سیم پیچ ها در هسته فریت، این ولتاژ در سیم پیچ ثانویه به چند صد ولت (در زمان شروع تحریک لامپ تا بیش از ۱۰۰۰ ولت لحظه ای) تبدیل می گردد. این ولتاژ بالا باعث یونیزه شدن گاز داخل لامپ کاتد سرد CCFL پنل و تابش نور سفید یکدست در پشت کریستال مایع نمایشگر می شود

سوکت خروجی این برد به سیم های عایق ضخیم متصل به لامپ پنل وصل می شود. وجود خازن های رزونانس ولتاژ بالا در این مدار ضامن ثبات جریان و جلوگیری از سوختن زودهنگام لامپ فلورسنت پنل ال سی دی است.

بارزترین نشانه آسیب دیدگی این قطعه، سیاه شدن تصویر صفحه نمایش در شرایطی است که دستگاه روشن است و تصویر بسیار محو و تاریکی زیر نور چراغ قوه روی ال سی دی دیده می شود. در این وضعیت، خود کریستال مایع پنل و کابل فلت سالم هستند اما به دلیل عدم کارکرد مدار های ولتاژ، هیچ نوری در پشت پنل وجود ندارد تا تصویر برای چشم انسان قابل رویت باشد.

نشانه دیگر، پرش های مکرر نور صفحه یا چشمک زدن تصویر (Flickering) است. در این حالت ممکن است پس از روشن کردن لپ تاپ، نور صفحه برای چند ثانیه روشن شده و سپس بلافاصله خاموش شود. این موضوع نشان می دهد که مدار محافظتی اینورتر به دلیل نشت جریان در ترانس یا خرابی خازن های رزونانس فعال شده و برای محافظت از مادر برد، ارسال ولتاژ را متوقف می کند.

تغییر رنگ نور صفحه به سمت قرمزی یا صورتی اگرچه بیشتر به کهنگی لامپ مربوط است، اما گاهی به دلیل افت ولتاژ خروجی ترانس برد های ولتاژ پدید می آید. همچنین شنیده شدن صدای ویزویز خفیف یا سوت با فرکانس بالا از زیر قاب ال سی دی لپ تاپ و عدم امکان تنظیم درصد روشنایی از داخل ویندوز، از دیگر علائم فرسودگی و نقص فنی در این برد است.

مهم ترین عامل استهلاک برد های ولتاژ، تنش های حرارتی مداوم و کارکرد درازمدت ترانسفورماتور افزاینده و ماسفت های آن است. ترانس اینورتر به دلیل تولید ولتاژ بالا و جریان متناوب فرکانس بالا، گرمای زیادی تولید می کند که پس از گذشت سال ها می تواند لایه شارلاک عایق سیم پیچ را دچار اتصال کوتاه جزئی کند.

دومین عامل، اتصال کوتاه در کابل فلت ورودی یا قطعی فلت در محل لولا است. شکستگی لولا یا ساییده شدن کابل فلت تصویر می تواند خط ولتاژ ۱۹ ولت را به مسیرهای زمین یا سیگنال های کنترلی متصل کرده و فیوز ورودی یا ترانزیستور سوئیچینگ برد های ولتاژ را بسوزاند.

همچنین نفوذ رطوبت و نم به پشت قاب مانیتور یا اسپری کردن مایعات پاک کننده به لبه پایینی ال سی دی سبب ایجاد جرقه الکتریکی در خروجی ولتاژ بالا (Arcing) و سوختگی برگشت ناپذیر فیبر مدار چاپی می شود.

بردهای اینورتر متفرقه یا بردهای همه کاره (Universal Inverter) که در برخی تعمیرگاه ها به صورت غیراصولی جایگزین می شوند، فاقد تطابق فرکانسی دقیق با لامپ های فابریک سونی هستند. این بردهای غیر فابریک نه تنها کیفیت تصویر پایینی ارائه می دهند، بلکه معمولا قابلیت تنظیم روشنایی صفحه (Brightness Control) را از دست می دهند و به دلیل نداشتن مدارهای محافظ استاندارد، به باتری و مادر برد فشار مضاعف وارد می کنند.

برد های ولتاژ اورجینال رو دستگاهی لپ تاپ سونی وایو مدل VPC 116FG با داشتن ابعاد میلی متری فابریک، بدون هیچ گونه دستکاری و برش در محفظه زیر ال سی دی پیچ می شود. کابل تصویر و کانکتور لامپ به راحتی روی آن چفت می شوند و فرکانس کاری آن کاملا با مشخصات مهندسی پنل سونی هماهنگ است، که این امر مانع از سوختن زودهنگام لامپ ال سی دی می گردد.

این قطعات پیش از ارائه از روی دستگاه های روشن باز شده و ولتاژ خروجی پایدار، پایداری ماسفت ها و صحت عملکرد مدارهای فیدبک آن ها در آزمون های سخت افزاری تایید شده است.

برای ارزیابی سلامت برد های ولتاژ، ابتدا بررسی چشمی دقیق زیر لوپ جهت چک کردن عدم ترکیدگی خازن های SMD، سوختگی در ترانسفورماتور و سلامت فیوز ورودی صورت می گیرد. فیوز محافظ ورودی مدار با اهم متر تست شده تا از برقراری مسیر تغذیه اطمینان حاصل شود.

در مرحله تست با تغذیه آزمایشگاهی، ورودی مدار به ولتاژ متناسب متصل شده و یک لامپ تستر CCFL خارجی به سوکت خروجی های ولتاژ متصل می گردد. با اعمال ولتاژ فعال سازی ۳.۳ ولت به پین کنترل، لامپ فلورسنت باید بدون پرش و با روشنایی کامل و سفید روشن بماند.

همچنین عملکرد مدار تغییر شدت نور با تغییر ولتاژ پایه دیمر مورد ارزیابی قرار می گیرد تا از عملکرد صحیح آی سی PWM مطمئن شد.

فرایند تعویض برد های ولتاژ حساس است و نیاز به رعایت دقیق پروتکل های ایمنی دارد. به دلیل وجود ولتاژ های بالا حتی برای چند لحظه پس از خاموش شدن، جدا کردن باتری و آداپتور لپ تاپ الزامی است.

برای دسترسی به برد، باید درپوش های پلاستیکی پیچ های قاب نمایشگر برداشته شده و قاب جلویی مانیتور (قاب B) با استفاده از اسپاتول پلاستیکی به آرامی آزاد شود. برد های ولتاژ در پایین صفحه نمایش پیچ شده است. هنگام جدا کردن کانکتور دو پین سفید رنگ لامپ CCFL، نباید سیم ها کشیده شوند، بلکه باید بدنه پلاستیکی سوکت با احتیاط به بیرون هدایت گردد.

پس از جایگذاری برد جدید و اطمینان از اتصال کامل کانکتور فلت و سوکت لامپ، باید عایق پلاستیکی زیر و روی برد در جای اصلی خود قرار گیرد تا بدنه برد با بخش های فلزی شاسی و لولا اتصالی پیدا نکند.

نگین لپ تاپ مرکز تخصصی و مرجع تأمین لپ تاپ، PC و قطعات مرتبط و مرکز جامع تعمیر لپ تاپ و PC است. ما در این مرکز، قطعات تخصصی لپ تاپ های سونی وایو و سایر برندها را با تکیه بر تجربه فنی و قطعات اصلی رو دستگاهی به صورت مستقیم تامین می کنیم.

کارشناسان فنی ما قادرند در مواجهه با لپ تاپ هایی که مشکل تصویر تاریک یا عدم نمایش دارند، با تجهیزات دقیق عیب یابی تعیین کنند که منشأ اشکال از برد های ولتاژ، کابل فلت تصویر، خود لامپ ال سی دی یا چیپ گرافیک مادر برد است. این دقت فنی مانع از تعویض اشتباه قطعات می شود