
موسسه تحلیلی Gartner اعلام کرد به دلیل جهش ۱۳۰ درصدی قیمت ترکیبی DRAM و SSD تا پایان ۲۰۲۶، بازار جهانی PC با افت ۱۰.۴ درصدی ارسال مواجه می شود. این افزایش هزینه، قیمت رایانه های شخصی را به طور متوسط ۱۷ درصد نسبت به ۲۰۲۵ بالا می برد و سهم حافظه در Bill of Materials را از ۱۶ درصد به ۲۳ درصد می رساند. بر اساس این گزارش، تولید مدل های اقتصادی توجیه مالی خود را از دست داده و رایانه های ارزان قیمت تا سال ۲۰۲۸ از بازار حذف خواهند شد.
موسسه تحقیقاتی Gartner در تازه ترین گزارش رسمی خود تصویری نگران کننده از آینده بازار جهانی PC ترسیم کرده است. این موسسه پیش بینی می کند صنعت رایانه های شخصی در سال ۲۰۲۶ با شدیدترین افت ارسال در بیش از یک دهه اخیر مواجه شود؛ افتی که مستقیما به افزایش بی سابقه قیمت حافظه DRAM و Solid State Drive نسبت داده شده است.
بر اساس بیانیه منتشر شده توسط Gartner، مجموع قیمت DRAM و SSD تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۱۳۰ درصد نسبت به سطوح سال ۲۰۲۵ افزایش خواهد یافت. این رشد شدید هزینه قطعات کلیدی ذخیره سازی و حافظه، ساختار هزینه تولید رایانه های شخصی را به طور بنیادین تغییر می دهد و حاشیه سود تولیدکنندگان را تحت فشار قرار می دهد.
طبق برآورد Gartner، ارسال جهانی PC در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰.۴ درصد کاهش پیدا خواهد کرد. این میزان کاهش، به گفته تحلیلگران این موسسه، شدیدترین انقباض بازار دستگاه های دیجیتال طی بیش از ده سال گذشته محسوب می شود.
افزایش قیمت قطعات نه تنها بر میزان عرضه تاثیر می گذارد، بلکه رفتار مصرف کنندگان را نیز تغییر خواهد داد. کاربران به دلیل افزایش قیمت نهایی سیستم ها، چرخه ارتقا را طولانی تر می کنند و مدت زمان استفاده از دستگاه های فعلی افزایش می یابد.
Gartner تخمین زده است که در نتیجه رشد قیمت DRAM و SSD، قیمت نهایی رایانه های شخصی در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط ۱۷ درصد نسبت به سال ۲۰۲۵ افزایش خواهد یافت. در همین بازه زمانی، قیمت گوشی های هوشمند نیز حدود ۱۳ درصد رشد می کند.
افزایش قیمت در شرایطی رخ می دهد که بازار PC پس از دوره جهش تقاضا در سال های گذشته، وارد فاز تثبیت شده بود. اکنون فشار هزینه ها باعث تغییر مسیر بازار به سمت مدل های با ارزش افزوده بالاتر خواهد شد.
یکی از مهم ترین بخش های این گزارش به ساختار Bill of Materials یا BOM مربوط می شود. بر اساس پیش بینی Gartner، سهم هزینه حافظه در BOM رایانه های شخصی از ۱۶ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲۳ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش خواهد یافت.
افزایش سهم DRAM و SSD در BOM به این معناست که تولیدکنندگان دیگر امکان جذب هزینه ها در محصولات با حاشیه سود پایین را نخواهند داشت. مدل های اقتصادی که با حاشیه سود محدود عرضه می شوند، در چنین ساختاری از نظر مالی پایدار نخواهند بود.
در بخش مهمی از گزارش با عنوان Entry Level PCs Face Obsolescence، Gartner اعلام می کند که رایانه های ارزان قیمت طی دو سال آینده به تدریج از بازار حذف خواهند شد. این پیش بینی به معنای پایان سگمنت سیستم های اقتصادی است که برای کاربری خانگی، اداری سبک و آموزشی طراحی شده اند.
این دسته از سیستم ها معمولا فاقد GPU مجزا هستند، از پردازنده های میان رده یا نسل های قدیمی تر استفاده می کنند و بر ترکیب متعادل CPU، RAM و SSD برای کاربری روزمره متکی هستند. با افزایش شدید هزینه حافظه، تولید این محصولات برای Vendor ها فاقد توجیه اقتصادی خواهد شد.
گزارش Gartner تاکید می کند که در صورت ادامه روند افزایش قیمت حافظه، تقاضا به سمت دستگاه های Premium و میان رده متمایل خواهد شد. فاصله قیمتی میان مدل های اقتصادی و میان رده کاهش می یابد و مصرف کننده در شرایط افزایش عمومی قیمت، ترجیح می دهد دستگاهی با مشخصات بالاتر خریداری کند.
در چنین شرایطی، Average Selling Price در بازار افزایش می یابد، اما حجم فروش کاهش پیدا می کند. این تغییر می تواند ساختار مالی بازار PC را بازتعریف کند.
Gartner در پایان گزارش خود به تولیدکنندگان توصیه می کند به جای کاهش حاشیه سود برای حفظ سهم بازار در سگمنت های حساس به قیمت، افت حجم فروش را بپذیرند و تمرکز خود را بر حفظ سودآوری قرار دهند. این توصیه نشان می دهد که موسسه مذکور انتظار دارد بازار وارد فاز بازآرایی ساختاری شود.
افزایش قیمت DRAM و SSD تنها یک تغییر مقطعی نیست، بلکه می تواند الگوی خرید کاربران را نیز تغییر دهد. حذف احتمالی رایانه های ارزان قیمت تا ۲۰۲۸ به معنای محدود شدن گزینه های اقتصادی در بازار سیستم های نو خواهد بود.
این وضعیت ممکن است تقاضا برای مدل های نسل قبل، سیستم های استوک گرید A و A++ و محصولات Refurbished را افزایش دهد. همچنین سازمان ها و شرکت ها ممکن است دوره جایگزینی سیستم های خود را طولانی تر کنند تا هزینه های سرمایه ای را مدیریت نمایند.
بر اساس داده های منتشرشده توسط Gartner، افزایش سهم DRAM و SSD در BOM از ۱۶ درصد به ۲۳ درصد یک تغییر ساختاری در اقتصاد تولید رایانه های شخصی ایجاد می کند. در چنین شرایطی، تولید مدل های اقتصادی با حاشیه سود پایین پایدار نخواهد بود و بازار به سمت دستگاه های میان رده و Premium حرکت می کند.
اگر پیش بینی حذف رایانه های ارزان قیمت تا ۲۰۲۸ محقق شود، بازار سیستم های استوک گرید A و A++ و همچنین مدل های نسل قبل اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. برای کاربران ایرانی که حساسیت قیمتی بالاتری دارند، این تحول می تواند بر الگوی خرید لپ تاپ در سال های آینده تاثیر مستقیم بگذارد.